ՄԱԿ (Միավորված ազգերի կազմակերպություն)

ՄԱԿ-ը պետությունների միջև խաղաղ հարաբերությունները կարգավորող, մարդու իրավունքների հարցերով զբաղվող միջազգային կազմակերպություն է։ ՄԱԿ-ը ստեղծվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, ունի 193 անդամ-պետություն։ Պաշտոնական լեզուներն են՝ անգլերենը, ֆրանսերենը, չինարենը, իսպաներենը, ռուսերենը և արաբերենը:

ՄԱԿ-ն ունի 6 հիմնական մարմին.

Գլխավոր ասամբլեան

Զբաղեցնում է կենտրոնական դիրք։ Որոշումներ է կայացնում որոնք կրում են խորհրդատվական բնույթ։ Ընտրում է անվտանգության խորհրդի, տնտեսական և սոցիալական խորհրդի ոչ մշտական անդամներին, անվտանգության Խորհրդի առաջարկով նշանակում է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին, անվտանգության խորհրդի հետ համատեղ ընտրում են արդարադատության միջազգային դատարանի անդամներին, կորդինացնում է տնտեսական, սոցիալական, մշակութային և հումանիտար ոլորտներում միջազգային համագործակցությունը, իրականացնում է ՄԱԿ-ի կանոնադրությամբ նախատեսված այլ լիազորություններ:

Անվտանգության խորհուրդ

պատասխանատվություն է կրում միջազգային խաղաղության և անվտանգության համար։ Խորհրդի որոշումները՝ բանաձևերը, կրում են պարտադիր բնույթ։ Անվտանգության խորհուրդը բաղկացած է 15 անդամներից, որոնցից հինգը` ԱՄՆ-ն, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Ռուսաստանն ու Չինաստանը մշտական անդամներն են և ունեն վետոյի իրավունք, իսկ տասը` ոչ մշտական անդամներն են և ընտրվում են երկու տարի ժամկետով:

Տնտեսական և սոցիալական խորհուրդ

Զբաղվում է տնտեսական, սոցիալական, բնապահպանական խնդիրներով, ինչպես նաև միջազգայնորեն համաձայնեցված զարգացման նպատակների իրականացմամբ: Տնտեսական և սոցիալական խորհուրդը ունի 54 անդամ՝ ընտրված գլխավոր ասամբլեայի կողմից երեք տարի ժամկետով:

Խնամակալության խորհուրդ

հիմնադրվել է 1945 թվականին, համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության 8-րդ գլխի: Այն պետք է իրականացներ միջազգային վերահսկողություն 11 տարածքների հանդեպ, որոնք հանձնվել էին ՄԱԿ անդամ 7 երկրների խնամակալությանը և ապահովեր խելամիտ քայլերի իրականացումն այդ տարածքների հետագա ինքնորոշման և անկախացման համար: 1994 թվականի մայիսի 25-ի համապատասխան բանաձևով խորհուրդը դադարեցրել է իր գործունեությունը և համաձայնվել վերսկսել աշխատանքներն անհրաժեշտության պարագայում:

Արդարադատության միջազգային դատարանը ՄԱԿ-ի առանցքային դատական մարմինն է: Հիմնական նպատակն է քննել անդամ երկրների միջև ծագած իրավական վեճերը ինչպես նաև իրավական հարցերի վերաբերյալ կայացնել խորհրդատվական որոշումներ:

Քարտուղարություն

Իրականացնում է ՄԱԿ-ի ամենօրյա գործունեությունը: ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը կազմակերպության գլխավոր վարչական պաշտոնյան է, ով նշանակվում է գլխավոր ասամբլեայի կողմից՝ անվտանգության խորհրդի առաջարկով` 5 տարի ժամկետով՝ վերանշանակվելու հնարավորությամբ։ ՄԱԿ-ի ներկայիս գլխավոր քարտուղարն է Անտոնիու Գուտերեշը, ով պաշտոնը ստանձնել է 2017 թվականի հունվարի 1-ից:

Եվս մեկ հրաշալի հանդիպում ժամանակակից արձակագիր Մհեր Իսրաելյանի հետ

Մհեր Իսրաելյանը ժամանակակից արձակագիր է, և իր պատմվածքները շատ մեծ ուշադրության էին արժանացել մեր կողմից դեռևս անցած տարվանից։ Անցած տարի հանդիպեցինք նրան ֆիզիկական միջավայրում 《Իմ ժամանակակիցը》 նախագծի շրջանակներում, այս անգամ արդեն օնլայն հարթակում փորձեցինք իրականացնել մեր հանդիպումը Մհեր Իսրաելյանի հետ։ Հանդիպումը կայացավ «Արցախյան ազատամարտի արտացոլումը գրականության մեջ» նախագծի շրջանակներում։ Կարդացել էինք Մհեր Իսրաելյանի 《Երկնքից թափվող ընկույզներ》պատմվածքը, քննարկեցինք, կրկին հարցերով շրջապատեցինք մեզ արդեն շատ սիրելի դարձած արձակագրին։ Յուրաքանչյուրն իր կարծիքն ու հույզերն ուներ պատմվածքի վերաբերյալ, ու այնքան շատ էին, հազիվ կարողացանք ժամանակի մեջ տեղավորվել, անգամ հանդիպման ավարտից հետո դեռ մեր շուրթերը շարունակում էին շարժվել և բոլորս էլ պատմվածքն էինք քննարկում։ Բոլորս ասելիք ունեինք, հարցեր ու լրացումներ։ Հանդիպումը հրաշալի անցավ, շնորհակալություն 21-րդ դարին իր տված տեխնոլոգիական հնարավորությունների համար, այլապես չէինք ստանա մեզ այդքան հուզող հարցերի պատասխանը, ու նաև շնորհակալություն Մհեր Իսրաելյանին, ով չնայած իր զբաղված աշխատանքին ժամանակ գտավ մեզ՝ հետաքրքրասեր երեխաներիս հանդիպելու համար։

Մհեր Իսրայելյան 《Երկնքից թափվող ընկույզներ》

Մհեր Իսրայելյան «Երկնքից թափվող ընկույզներ»

Պատմվածքը պատերազմի մասին էր, պատերազմից եկող հույզերի ու զինվորների չքացող երազանքների, տղաների այդ երկու տարվա մասին էր և վերջապես ընկույզի մասին էր որը փորձեցինք մեր գլխներով պաշտպանել։ Պատմվածքն ինձ համար պատասխան էր դեռ չտված հարցին, գլուխկոտրուկ էր պատասխաններով ու մի մեծ անդունդ աստիճաններով։

Շարունակել կարդալ “Մհեր Իսրայելյան 《Երկնքից թափվող ընկույզներ》”

Կոմիտաս:Ինչի՞ մասին էր լռում հանճարը

Մեծանուն երգահան Կոմիտասի (Սողոմոն Սողոմոնյան) թողած ստեղծագործական ժառանգությունն ահռելի նշանակություն ունի հայ երաժշտության համար, թեև ձեռագրերի մեծ մասը ոչնչացվել է կամ կորել։ Նրա երաժշտական հանճարի առջև խոնարհվում էին եվրոպացի անվանի երգահանները` Կլոդ Դեբյուսին, Քամիլ Սեն Սանսը, Վենսան դ’Էնդին, Գաբրիել Ֆորեն…

Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Վազգեն Առաջինը Կոմիտասի մասին ասել է. «Հայ ժողովուրդը կոմիտասյան երգին մեջ գտավ, ճանաչեց իր հոգին, իր հոգեկան ինքնությունը։ Կոմիտաս վարդապետը սկիզբ է, որ վախճան չունի։ Նա պիտի ապրի հայ ժողովրդով, հայ ժողովուրդը պիտի ապրի նրանով, ինչպես այսօր, այնպես էլ հավիտյան»։

Շարունակել կարդալ “Կոմիտաս:Ինչի՞ մասին էր լռում հանճարը”

Ավետիք Իսահակյան վիրտուալ թանգարան

Վիրտուալ թանգարան
Այս օրերին տիրող իրավիճակը մեզ թույլ չի տալիս տեսնել և ճանաչել Իսահակյանի ապրած կյանքի ապացույցները: Վիրտուալ թանգարանը այդ խնդրի լուծումն է, կարող ենք ծանոթանալ Իսահակյանի ապրելակերպին և կյանքին, նախնական տեղեկություն և պատկեր ստանալ նախքան այդ ամենը իրական կյանքում տեսնելը:

Ինձ շատ դուր եկավ և հետաքրքրեց նրա աշխատասենյակը:

«Ներս է մտնում, մոտենում է իր սենյակի ծաղկին, խնամքով շոյում է, ստուգում է, ջրում է, եթե կարիքը կա: Քայլում է դեպի գրապահարանը, բացում է, դանդաղ և ուշադիր կարդում է գրքերի վերնագրերը և վերջապես գտնում է իր ուզածը, ետ թ քաշում աթոռն ու նստում, լիցքավորում է գրիչը թանաքով և սկսում է գրել: Վարկյաններն անցնում են, ժամացույցի ամեն թխկոցից մի բառ է գալիս նրա մտքին: Գրում է ու ջնջում, հաջողվում է, երբեմն էլ մոլորվում է բառերի մեջ: »
Այսպես եմ պատկերացնում նրան իր աշխատասենյակում: Շատ կցանկանայի տեսնել թե ինչպես է նա ստեղծագործել, ինչպես են նրա հանճարեղ ստեղծագործությունները ծնվել:

Ռիալտո կամուրջ

Ռիալտոյի կամուրջը ամենահայտնի կամուրջներից մեկն է։ Մեծ Ջրանցքի չորս կամուրջներից առաջինն ու ամենահինն է։ Բաժանարար գիծ էր համարվում Սան Մարկոյի և Սան Պոլոյի շրջանների համար։

Կամուրջն առաջին անգամ կառուցվել է 1181 թ. Նիկոլո Բարատիերիի (Nicolò Barattieri) կողմից։ Այն կոչվում էր Ponte della Moneta (թարգմանաբար՝ Դրամահատարանի կամուրջ), հավանաբար դրամահատարանի պատճառով, որը տեղակայված էր կամրջի արևելյան մուտքի մոտ։

Ռիալտոյի շուկայի զարգացումը և նշանակալիությունը արևելյան ափում ավելացրեց երթևեկությունը լողացող կամրջի վրա, ուստի 1255 թ. այն փոխարինվեց փայտե կամրջով։ Այս կառույցը ուներ 2 թեքված կամարներ, որոնք հանդիպում էին շարժական կենտրոնական բաժնում, որը հնարավոր էր բարձրացնել, որպեսզի բարձր նավերը կարողանային անցնել։ Շուկայի հետ կապի պատճառով կամրջի անվանումը ի վերջո փոխվեց։ 15-րդ դարի առաջին կեսում կամրջի երկայնքով կառուցվեցին երկու շարք խանութներ, որոնցից գանձվող վարձավճարների շնորհիվ պետական գանձարանն ի վիճակի էր պահպանել փայտե կամուրջը։

1310 թ. կամուրջը մասամբ այրվել է Բաջամոնտե Տիեպոլոյի (Bajamonte Tiepolo) գլխավորած ապստամբության ժամանակ։ 1444 թ. կամուրջը փլուզվել է նավակների շքահանդեսը դիտող ամբոխի ծանրությունից։ Այն կրկին փլուզվել է 1524 թ.։

Կամուրջը քարից վերակառուցելու գաղափարը առաջին անգամ առաջարկվել է 1503 թ.։ Հետագա տասնամյակների ընթացքում դիտարկվել են մի քանի նախագծեր (այդ թվում՝ 1551 թ. իշխանությունների նախաձեռնությամբ) այնպիսի նշանավոր ճարտարապետների կողմից, ինչպիսիք են՝ Ջակոպո Սանսովինոն (Jacopo Sansovino), Պալադիոն (Palladio) և Վիգնոլան (Vignola)։ Միքելանջելոն նույնպես համարվել է կամրջի ճարտարապետ։

Ներկայիս տեսքով միակամար քարե կամուրջը կառուցվել է 1588-1591 թթ. ճարտարապետ Անտոնիո դը Պոնտեի (Antonio da Ponte) նախագծով (նման է փայտե կամրջին, որին փոխարինել է)։

կամրջի երկարությունը 28 մետր է, առավելագույն բարձրությունը կենտրոնական մասում՝ 7,5 մետր։ Հենվում է 12 հազար ցցերի վրա, որոնք մխրճված են ջրանցքի հատակը։ Կամրջի վրա տեղակայված են 24 առևտրային տաղավարներ (յուրաքանչյուր կողմում 12 հատ), որոնց կենտրոնում բաժանում են կամրջի երկու կամարները։

Ռավեննա

Ռավեննա , քաղաք իտալական Էմիլիա-Ռոմանյա նահանգում։ Ադրիատիկ ծովից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։ 402 թվականից հետո եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության, օստգոթերի թագավորության, Հռավեննայի էկզարխատի և լանգոբարդների թագավորության մայրաքաղաքը։ Ավետիք Իսահակյանի բանաստեղծություններից մեկը (Ռավեննայում) նվիրված է քաղաքին:

Հայերը Հռավեննայում

Իտալիայում հայերի գոյության մասին առաջին հավաստի տեղեկությունները (6-րդ դար) վերաբերվում են Հռավեննայում հաստատված հայկական զորամասերին, որոնց Իտալիա էր բերել հայազգի բյուզանդական զորավար Նարսեսը։ Նարսեսը հաղթեց Իտալիա ներխուժած օստգոթերին, ապա ֆրանկներին ու ալեմաններին, 555 թվականին նշանակվեց բյուզանդացիների կողմից գրավված Իտալիայի կառավարիչ (եքսարքոս)։ Նրա եքսարքոսության կենտրոն դարձավ Հռավեննան, որտեղ ծավալեց շինարարական աշխատանքներ։ Հռավեննայի պահակազորը հիմնականում կազմված էր հայերից՝ կոչվում էր «Հայկական», իսկ այն թաղամասը որտեղ տեղաբաշխված էր՝ «Արմենիա»։ Իտալիայի եքսարքոսներից հայտնի է նաև Իսահակ Հայկազնը (625-643), որի դամբանը գտնվում է Հռավեննայի Սան Վիտալե եկեղեցում՝ հունարեն արձանագրությամբ, որտեղ Իսահակը անվանվում է իր հայրենիքի՝ Հայաստանի փառքը։

Երջանկության իմաստը

Ավետիք Իսահակյան «Երջանկության իմաստը»

Պատմվածքը ծերունու մասին է, ով ցանկանում է գտնել երջանկության իմաստը և գնում է դարերով քարացած Սֆինքսի մոտ, վերջինս ասում է, «Ո՛վ մարդ, արյունի ծնունդ և կրքի ծարավ, քո անմիտ ոգին անհագ տարփում է հավերժ գրգիռի: Երջանկության իմաստը դու անկարող ես ըմբռնել, քո զգացող գոյությունը չարժե իր ձգտումին, և ո՛չ մի նպատակ չարժե, որ նրան ըղձաս:
Սակայն ես ասում եմ քեզ և հավիտյան լռում, գնա՛ և այսուհետ մի՛ վրդովիր իմ երջանկավետ անդորրը:
Գնա՛ և պատգամիր աշխարհին հանուր՝ հարավին, նույնպես հյուսիսին, արևելքին, նո՛ւյնպես արևմուտքին՝ երջանկության իմաստը — չպետք է զգալ, չպետք է խորհել, չպետք է կամենալ, այլ միայն քարանա՜լ, քարանա՜լ, քարանա՜լ…»: Ավետիք Իսահակյանը այս պատմությամբ ցույց տվեց երջանկության ամենաձանձրալի հատվածը: Մարդն իր կյանքն ապրում է զգացմունքներով, տարբեր ու զարգացող հոգեվիճակներով, անկումներ, հաղթանակներ, դժվարություններ ու ուրախ արցունքներ: Մարդն անկարող է հանգիստ ապրելու, մարդը միշտ զգտում է նորին և նորն էլ զգտում է զգացմունքների: Սֆինքսն ասաց, որ երջանկությունը քարանալու մեջ է, երբ չունես ոչ մի զգացում և հանելուկ, չունես ոչ մի գրգիռ և ցանկություն: Մարդիկ անկարող են քարանալու և այդ պատճառով նրանք անկարող են երջանիկ լինել: Կարծում եմ Սֆինքսը մի քիչ նախանձում էր մարդկանց նրանց զգացող տեսակի համար, քանզի ինքը պարզապես քարացած և անզգա արձան է, նա չի կարող հասնել մարդկանց տեսակին: Այս պատմվածքից ես հասկացա, որ երջանկությունը պարզապես ձանձրալի վիճակ է, որին մենք զգացող էակներս անկարող ենք հասնել և դա ամենալավ փաստն էր մարդկանց մասին, որ երբևէ իմացա: